VAI TRÒ, NHIỆM VỤ CỦA GIÁO VIÊN TRONG QUẢN LÝ, QUẢN TRỊ NHÀ TRƯỜNG THEO HƯỚNG TỰ CHỦ, TỰ CHỊU TRÁCH NHIỆM GẮN VỚI GIẢI TRÌNH

Thứ tư - 26/11/2025 20:03

VAI TRÒ, NHIỆM VỤ CỦA GIÁO VIÊN
TRONG QUẢN LÝ, QUẢN TRỊ NHÀ TRƯỜNG THEO HƯỚNG
TỰ CHỦ, TỰ CHỊU TRÁCH NHIỆM GẮN VỚI GIẢI TRÌNH

Quản lý, quản trị, điều hành và đánh giá hoạt động giáo dục theo hướng tự chủ, tự chịu trách nhiệm. Đối với giáo viên cần làm những việc sau đây:
1. Chuyển đổi tư duy quản lý và vai trò của giáo viên
Trong bối cảnh tự chủ, tự chịu trách nhiệm gắn với giải trình, giáo viên không chỉ là người thực thi mệnh lệnh mà phải tham gia vào mạng lưới quản lý, quản trị và hợp tác:
- Đối với Giáo viên bộ môn và Tổ chuyên môn: Cần chủ động xây dựng kế hoạch dạy học, tổ chức sinh hoạt chuyên đề, thực hiện kiểm tra nội bộ và hỗ trợ đồng nghiệp đổi mới phương pháp giảng dạy.
- Đối với Giáo viên chủ nhiệm: Phải đóng vai trò là cầu nối giữa giáo viên bộ môn – học sinh – phụ huynh – nhà trường; theo dõi toàn diện sự tiến bộ của học sinh cả học lực, năng lực, phẩm chất.
2. Thực hiện phân nhiệm và phối hợp chủ động
Để thực hiện tự chủ và tự chịu trách nhiệm, giáo viên cần hiễu rõ nhiệm vụ và phối hợp chặt chẽ:
- Hiểu rõ nhiệm vụ: Mỗi giáo viên cần hiểu rõ nhiệm vụ của mình, các tiêu chí cần hoàn thành và khát vọng của bản thân, của tổ chuyên môn, của nhà trường để thực thi hiệu quả công việc và để tránh việc chồng chéo hoặc bỏ sót công việc.
- Tăng cường phối hợp: Tham gia tích cực các buổi họp tổ, họp nhóm liên môn, họp liên tịch (nếu có), họp hội đồng sư phạm.
- Chia sẽ: Chia sẻ thông tin qua các nền tảng số để đồng bộ hóa hoạt động cá nhân với các bộ phận khác.
3. Ứng dụng công nghệ và công cụ điều hành linh hoạt
Giáo viên cần nâng cao năng lực sử dụng các công cụ hỗ trợ quản lý khoa học:
- Sử dụng công nghệ thông tin: Thành thạo các ứng dụng như Word, Excel, PowerPoint, OLM, AI… để lập kế hoạch, theo dõi tiến độ và chia sẻ tài liệu.
- Giao tiếp hiệu quả: Sử dụng các nhóm Zalo chuyên môn, Zalo nhóm phụ huynh hoặc các phần mềm quản lý nhà trường như Smax, VNEdu... để tương tác nhanh chóng và hiệu quả.
- Tuân thủ quy trình: Sử dụng "Kế hoạch hoạt động, Zalo điều hành" của nhà trường để thực hiện đúng các quy trình, biểu mẫu hướng dẫn.
4. Đổi mới đánh giá học sinh gắn với trách nhiệm giải trình
Đây là năng lực cốt lõi trong CT GDPT 2018. Giáo viên phải chuyển từ chấm điểm đơn thuần sang đánh giá năng lực, phẩm chất:
- Đánh giá qua bài kiểm tra: Dùng cho bài kiểm tra định kỳ, từ đánh giá kiến thức, thái độ qua đánh giá năng lực, phẩm chất.
- Rubric: Dùng cho các bài thuyết trình, dự án, video của học sinh.
- Bảng kiểm: Dùng để quan sát hành vi, kỹ năng.
- Hồ sơ học tập: Hướng dẫn học sinh lưu trữ sản phẩm để đánh giá quá trình tiến bộ.
- Đa dạng hóa hình thức: Khuyến khích học sinh tự đánh giá và đánh giá đồng đẳng.

5. Tham gia đánh giá nội bộ và minh chứng giải trình
Giáo viên thực hiện tự chịu trách nhiệm thông qua việc chấp nhận sự đánh giá và cung cấp minh chứng:
- Chịu sự đánh giá đa chiều: Giáo viên sẽ được đánh giá dựa trên kết quả học sinh, mức độ đổi mới phương pháp, năng lực hợp tác và cả phản hồi từ phụ huynh.
- Đánh giá đồng nghiệp: Theo chuẩn KPI là việc lượng hóa thái độ và tinh thần hợp tác và kết quả công việc.
- Lưu trữ minh chứng: Các kết quả đánh giá, bảng điểm, sản phẩm của học sinh, hình ảnh hoạt động của học sinh, các kết quả của giáo viên, cần được lưu lại làm hồ sơ minh chứng để phục vụ cho công tác đánh giá và giải trình chất lượng giáo dục và thực thi công việc.
6. Phối hợp và tham gia quản lý, quản trị nhà trường
Trong mô hình tự chủ, giáo viên không hoạt động độc lập hay thụ động mà là một mắt xích trong mạng lưới quản lý, quản trị nhà trường:
- Chuyển đổi tư duy phối hợp: Giáo viên cần chuyển từ tư duy "chấp hành mệnh lệnh" sang tư duy "hợp tác – chia sẻ trách nhiệm".
- Đối với Tổ chuyên môn: Giáo viên phải chủ động tham gia xây dựng kế hoạch dạy học, tổ chức các sinh hoạt chuyên đề, thực hiện kiểm tra nội bộ và hỗ trợ đồng nghiệp đổi mới phương pháp dạy học.
- Đối với công tác chủ nhiệm: Giáo viên cần nâng cao năng lực làm "cầu nối" giữa các bên: giáo viên bộ môn – học sinh – phụ huynh – nhà trường. Nhiệm vụ không chỉ là quản lý nề nếp mà là theo dõi toàn diện sự tiến bộ của học sinh về cả học lực, năng lực, phẩm chất.
Tóm lại: Để nâng cao năng lực quản lý, quản trị theo hướng tự chủ, tự chịu trách nhiệm người giáo viên cần chuyển dịch từ vai trò "dạy học thụ động" sang vai trò "chủ động tham gia quản lý chuyên môn, quản lý nhà trường, ứng dụng công nghệ, đổi mới công cụ đánh giá học sinh, giáo viên và sẵn sàng minh chứng cho hiệu quả giáo dục của mình, cũng như minh chứng khi đánh giá đồng nghiệp, đánh giá nhà trường".

Tác giả: Võ Hoàng Anh

Nguồn tin: Tổ trưởng CM Toán – Vật lý – Công nghệ

Những tin cũ hơn